Περί δικαστών…




Ι

Αυτές τις μέρες ολόκληρο το πανελλήνιο παρακολουθεί με ανάμεικτα συναισθήματα τα μάλλον ειδεχθή κονταροχτυπήματα μεταξύ της κυβέρνησης της Φιλοδέσποτης Αριστεράς και της αντιπολίτευσης σχετικά με την «ανεξαρτησία της δικαιοσύνης» και την καταστρατήγησή της. Η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση θέλει να καθυποτάξει την δικαιοσύνη στις κομματικές — κυβερνητικές επιδιώξεις της καταπατώντας τις σχετικές επιταγές του Συντάγματος. Η κυβέρνηση αντεπιτίθεται κατηγορώντας την «Νέα Δημοκρατία» ότι ήταν εκείνη που έκανε αντισυνταγματικές παρεμβάσεις στην δικαιοσύνη όταν ήταν κυβέρνηση κι ότι σήμερα το επαγγελματικό σωματείο των λειτουργών της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης έχει μεταμορφωθεί σε γραφείο Τύπου της «Νέας Δημοκρατίας». Οι οθόνες του ηλεκτρονικού και οι σελίδες του έντυπου Τύπου κατακλύζονται από ανακοινώσεις, συνήθως πολεμικού χαρακτήρα, από σχόλια, συνήθως ειρωνικά, καυστικά ή εγκωμιαστικά και από σημειώματα, άρθρα και «αναλύσεις» που κινούνται σ’ όλο το φάσμα του προπεριγραφέντος δίπολου. Ίσως ασχοληθούμε αργότερα με όλα όσα γίνονται τώρα γύρω από την δικαιοσύνη, όταν κατασιγάσει ο θόρυβος και καταλαγιάσει ο κονιορτός αυτής της τόσο έντονης και ασυνήθιστης έντασης αντιπαράθεσης. («Η σκόνη είναι η διψασμένη αδελφή της λάσπης» έλεγε ο Αισχύλος στον Αγαμέμνονα στίχος 494-495. Αυτό ας μην το λησμονούμε, ειδικά τώρα!). Όταν θάρθει εκείνη η ώρα θα τροφοδοτήσουμε την σκέψη μας με τα γεγονότα της τωρινής επικαιρότητας αλλά θα φροντίσουμε να ξεπεράσουμε το επίκαιρο για να φτάσουμε στο πρότυπο. Μ’ άλλα λόγια, θα προσεγγίσουμε το παρόν και τις αντιπαραθέσεις περί «δικαστικής ανεξαρτησίας» που το διαπερνούν, μόνο και μόνο για να αποσπάσουμε το «διαχρονικό μυστικό» τους που με τόσην επιμέλεια αποκρύπτεται απ’ τους ανειλικρινείς διαπληκτιζόμενους. Θα φανεί ότι ο διαπληκτισμός τους και το ενδιαφέρον τους για την «ανεξαρτησία της δικαιοσύνης», είναι κίβδηλα, σαν πρωτομαγιάτικος λόγος επαγγελματία συνδικαλιστή.

Ποίο είναι το υποκείμενο της κοινωνικής αλλαγής;

Έθνος, Λαός, Τάξεις και Κοινωνικά Κινήματα*

έργο του εικαστικού IAN HAMILTON

Στην πολιτική γλώσσα μιλάμε συχνά για «συλλογικά υποκείμενα». Τί εννοούμε; Η έννοια του υποκειμένου που σήμερα χρησιμοποιούμε είναι μια έννοια νεωτερική, του δέκατου έβδομου αιώνα. Την οφείλουμε στον Καρτέσιο, ο οποίος την έκανε, όπως λέγεται, «νέα γη» όλης της μοντέρνας φιλοσοφίας. Σε αυτή την καταγωγική σύλληψή της σήμαινε ακριβώς την αυτοστοχαζόμενη συνείδηση. Ο Καρτέσιος βέβαια την αντιλαμβανόταν ως ατομική συνείδηση, πράγμα που υπονοείται ακόμα στις περισσότερες εμπειρικές χρήσεις τής λέξης. Ο όρος «συλλογικό υποκείμενο» δεν θα ήταν διόλου αυτονόητος, λοιπόν, αν δεν είχε γίνει κανονικό μέρος τού μαρξιστικού λεξιλογίου. Υπονοεί μια ομάδα ανθρώπων ενωμένων από μια κοινή συνείδηση του ανήκειν – και, ανεξαρτήτως του υπό ποιους αντικειμενικούς (εξωτερικούς) όρους μπορεί αυτή να παραχθεί, το στοιχείο συνείδηση είναι που συνιστά την υποκειμενικότητα ως τέτοια: χωρίς αυτήν, κανένα κοινό χαρακτηριστικό ή συμφέρον δεν θα συγκροτούσε κάτι άξιο να ονομαστεί «υποκείμενο».

Τι σώζεται από την καταστροφή των σημασιών;




Ας μου επιτραπεί να ξεκινήσω αυτή τη φορά με ένα ανέκδοτο. Ένας τουρίστας περιφέρεται στην παλιά Πράγα, και βλέπει μια βιτρίνα με ρολόγια. Μπαίνει στο κατάστημα, και ρωτάει τον ηλικιωμένο Εβραίο που στέκεται πίσω από τον πάγκο:

– Μπορώ να δω ένα ρολόι χειρός;

– Δεν πουλάμε ρολόγια εδώ, κύριε.

– (Σαστισμένα) Και τί κάνετε δηλαδή;

– Περιτομές!

– Ναι, αλλά στη βιτρίνα…

– Και τι θέλατε να κρεμάσουμε στη βιτρίνα, κύριε;

Τρία σχόλια περί “αλλαγής”


/#1 αλλαγή εποχής/

«Δεν ξέρω αν είναι επιβαρυντικό, αλλά ήμουν όντως στην ΚΝΕ μαζί με τον Λοβέρδο… Ήταν η εποχή κύριε Κασιδιάρη»

Θέμος Αναστασιάδης, στην επιτροπή της Βουλής

Τώρα είναι μια άλλη εποχή κύριε Κασιδιάρη. Τα μπράτσα της νεότητας στιγματίζονται με αγκυλωτούς εφιάλτες, οι πρόσφυγες πνίγονται στον υγρό τάφο του Αιγαία ή εξοντώνονται από αναθυμιάσεις σε θαλάμους αερίων μέσα σε μεταμοντέρνα στρατόπεδα φιλοξενίας· η φιλανθρωπία απελευθερώνει! Επιστρέψατε πια για τα καλά, κύριε Κασιδιάρη, επιστρέψατε «και η γη τρέμει», σαν «λύκοι μπήκατε στα κοινοβούλια των “αμνών”». Η γαλαντομία με την οποία σας αγκαλιάζουν οι «πρώην κνίτες» είναι το μέτρο τις δική σας υπεροπλίας. Ξοφλημένοι πια, έμποροι μιας διαρκούς απάτης, κομιστές της δυσοσμίας απ’ το σβησμένο πούρο του λάιφ στάιλ που πασχίζουν να πλασάρουν για άρωμα πολυτελές, πουλούν σήμερα τη δική σας ιδεολογία γιατί, δήθεν, …αυτά θέλει ο κόσμος. «Οι σταλινικοί του χτες γίναν οι αντικομουνιστές του σήμερα» (Γ. Λυκιαρδόπουλος). Τώρα πλέετε πρίμα, κύριε Κασιδιάρη, πάνω στο ανάστροφο κύμα της ιστορίας και όλοι δουλεύουν για το σκοπό σας. Οι σοσιαλδημοκράτες έπνιξαν πάλι τη Ρόζα στα νερά του Σπρεε, υλοποιούν το πρόγραμμά σας στο όνομα του κινδύνου σας (τι εμπαιγμός!) ενώ σύσσωμες οι υπερδυνάμεις, αλλάζοντας φρουρά ή εμμένοντας, χορεύουν το χορό των ηρώων σας. Ποιος θα σας αντισταθεί;

/#2 αλλαγή φρουράς/

Η βαρβαρότητα προελαύνει σαν ψυχαγωγικό σόου. Δεν φορά πια τη μπότα της Βέρμαχτ ούτε βαδίζει στο ρυθμό του στρατιωτικού εμβατηρίου. Δημοκρατικά εκλεγμένη, τοποθετεί αιμοσταγείς στρατηγούς σε υπουργικές καρέκλες την ίδια στιγμή που χαριεντίζεται με την παρουσιάστρια της μεσημεριανής ζώνης. Διατάζει βομβαρδισμούς αμάχους με τιτιβίσματα κινητού τηλεφώνου ενώ με το άλλο χέρι αγκαζάρει χορεύοντας συνοδό πλαστικής ευτελείας. Υπογράφει εκτοπίσεις αντιφρονούντων εν μέσω πιπεράτων σχολίων για τις ερωτικές επιδόσεις του δούκα του Ουελινγκτον. Διακηρύσσει την ανωτερότητα της αρίας φυλής αραδιάζοντας ανέκδοτα που προκαλούν αυθόρμητες κονσέρβες γέλιου και χειροκροτημάτων. Σήμερα όλα δείχνουν σαχλά, για αυτό είναι και πιο επικίνδυνα.

Στον αντίποδα, η αγανακτισμένη σοβαροφάνεια της βιομηχανίας του θεάματος (Χόλιγουντ) οργίζεται με την αλλαγή· βγαίνει στα κάγκελα για να καταγγείλει την προεδροποίηση της μαριονέτας, κι ας ξέρει πως αυτή η μαριονέτα αποτελεί το έσχατο προϊόν της κοινωνίας του θεάματος. Φαινομενικά, έχουμε μπροστά μας έναν νέο εμφύλιο πόλεμο μεταξύ της υποψιασμένης γκλαμουρίας των εφέ δισεκατομμυρίων (με ολίγη από κοινωνική, φιλοζωική και οικολογική ανησυχία) έναντι μιας αφτιασίδωτης και ωμής επίδειξης χρήματος. Το ότι η πρώτη έχει καταφέρει να εδραιώσει την ιδεολογική της ηγεμονία και δια αυτής να κατηγοριοποιεί τη δεύτερη ως «κιτς», δεν έχει καμία ουσιώδη αξία καθώς η ιστορία του θεάματος μας έχει διδάξει το πόσο δραματικά μπορούν να αντιστραφούν εντός της οι όροι του δίπολου “σοβαρό — ευτελές” (παίρνοντας, λόγου χάρη, αντίστοιχα τις αληθοτιμές “διεφθαρμένο — αυθεντικό”). Παραμένουμε λοιπόν θεατές ενός θεαματικού εμφυλίου, στον οποία μια ολόκληρη κοινωνία «οφείλει» να πάρει θέσει και στον οποίο προβάλλονται υποθετικές ή/και βάσιμες πολιτισμικές και ταξικές αντιθέσεις. Εδώ είναι όμως το κλειδί της παγίδευσης καθώς η θεαματική δημοκρατία έχει από καιρό αντιστρέψει πλήρως τους όρους του παιχνιδιού αποσπώντας συναίνεση μέσα από την ψευδαίσθηση της ψηφοφορίας. Έτσι, ο μέσος θεατής παρακολουθεί ακριβοπληρωμένους κομπάρσους να διαπληκτίζονται διαρκώς σε απευθείας μετάδοση υποκρινόμενοι πως αντιμάχονται για κάτι που τον αφορά· ενώ στην πραγματικότητα δεν δίνουν για δαύτον δεκάρα τσακιστή. Όταν η ένταση της λήψης φεύγει, όταν ο σκηνοθέτης διατάζει brake, οι αντιμαχόμενοι κομπάρσοι γελούν στα παρασκήνια μαζί με τους εντολείς τους για το πόσο κατάφεραν να κρατήσουν ζωντανή τη διέγερση του θεατή. Σε αυτό το διαρκές ριάλιτι σόου, ο δήθεν συλλογικός αξιολογητής, αυτός ο περίφημος «μέσος» τηλεθεατής — ψηφοφόρος, είναι ο πραγματικός στόχος και των δύο στρατοπέδων. Βιώνουμε μια καθολική μορφή λαϊκισμού (με την πλήρη σημασία του όρου) που μας πουλάει εικονική πραγματικότητα ως τη μόνη νόμιμη μορφή φαντασίας (ζωής) καλώντας μας να επιλέξουμε ανάμεσα σε κατοπτρικές εκδοχές της ίδιας αδιάφορης γελοιότητας. Στον εικονικό εμφύλιο της διεστραμμένης επίδειξης δισεκατομμυρίων, εκεί που ξεφτιλίζεται εδώ και δεκαετίες κάθε έννοια ανθρωπινότητας, η επικράτηση του prime time έναντι του trash tv (ή το αντίστροφο) μας είναι παντελώς αδιάφορη. Η απεμπλοκή από την δέσμευση του τηλεκοντρόλ, που εξ αιτίας ενός ακατανόητου λεκτικού φασισμού ονομάζουμε ακόμα δημοκρατία, είναι πιο επιβεβλημένη από ποτέ. Στην εποχή μας άλλωστε, η δημοκρατία δεν είναι πολίτευμα είναι προκατάληψη.

Θα πείτε, πως εδώ είμαστε αντιμέτωποι ενός υπαρκτού διλήμματος που σκιαγραφείται από την αντίθεση προστατευτισμού ή παγκοσμιοποίησης. Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί δεν είναι αν αυτή η στρατηγική αντιπαράθεση είναι πραγματική ή εικονική, αλλά για το αν αφορά (ως τέτοια) την ανθρωπότητα των καταπιεσμένων· που είναι και η μόνη ανθρωπότητα για την οποία αξίζει να προβληματίζεται κανείς. «Μας αφορά» θα πει αυθόρμητα ο ένας «γιατί πρέπει με κάθε μέσο να κλείσουμε το δρόμο στους νέους φύρερ». Ο διπλανός σύντροφος εξεγείρεται, «οι νέοι συσχετισμοί είναι η ελπίδα μας για να απαλλαγούμε από τις ασφυκτικές θηλιές της παγκοσμιοποίησης και από τα αρπακτικά των διεθνών χρηματοσυμοριτών». Διχασμένη, άοπλη και αποσβολωμένη, η κοινωνία των από τα κάτω παρακολουθεί το ντέρμπι «σαν τους ανάπηρους που βλέπουνε αγώνα», τζογάροντας με πάθος· το παιχνίδι είναι όμως στημένο. Αν είναι πάλι να “πεθάνουν οι λαοί για τ΄ αφέντη το ψωμί” ίσως θα ήταν σοφότερο, να διαβάσουμε καλύτερα τα διδάγματα της ιστορίας, για να μην αφήσουμε τον εικοστό πρώτο αιώνα να νοτίσει ξανά το χώμα με το αίμα των ανθρώπων. Σε μια ανθρωπότητα που οι οκτώ πλουσιότεροι ιδιοκτήτες κατέχουν αξίες ίσες με τρισίμιση δισεκατομμύρια ανθρώπους είναι νομίζετε λογικό να διαφωνούμε, να στρατευόμαστε πίσω τους ή και να σκοτωνόμαστε για το πια από τις δύο στρατηγικές είναι προτιμότερη για το ξεπέρασμα της κρίσης τους, για το ποια θα οδηγήσει γρηγορότερα στην απρόσκοπτη συνέχισης του μέλλοντος της δικής μας εκμετάλλευσης;

/#3 αλλαγή;/

Δυο χρόνια πέρασαν από το βράδυ της νέας «αλλαγής» και η αποτίμηση της αριστερής διακυβέρνησης μας φέρνει αντιμέτωπους με το γνωστό μαρξικό δίπολο περί τραγωδίας και φάρσας. Δεν πρόκειται για μια φιλολογική διαμάχη αλλά για μια ουσιώδη απόφαση. Αν εξακολουθούμε να ερμηνεύουμε την περίοδο που ζούμε ως τραγωδία και δεν αντιλαμβανόμαστε —έστω και κατόπιν εορτής— ότι επρόκειτο εξ αρχής για φάρσα, τότε δεν έχουμε καμία ελπίδα φυγής, καθώς το μόνο που μας μένει είναι να γράφουμε ασυνείδητα το σενάριο της επόμενης φαρσοκωμωδίας. Όπως όμως μας διδάσκει ο γνωστός μύθος του Αισώπου, η κατ’ εξακολούθηση φάρσα παύει προοδευτικά να συγκινεί το πόπολο και οι εμπνευστές της μένουν μόνοι στην άνυδρη έρημο του πραγματικού. Ένας μοναχικός χορός με τους λύκους (του κυρίου Κασιδιάρη) θα γράψει την τελική έκβαση της ιστορίας αν συνεχίσουμε την πολιτική της φάρσας. Για αυτό και το «ζητείται αυτοκριτική» είναι στην μέρες μας συνώνυμο του «ζητείται ελπίς».

Αριστερά και ευδοκίμηση της μετριότητας


Ι

Ο «Δρόμος της Αριστεράς» της 27-5-2017 σελ.23 αναδημοσιεύει άρθρο του Γιώργου Παπαδόπουλου-Τετράδη με τίτλο «Ποιος αποβλακώνει περισσότερο, το Survivor ή το πολιτικό σύστημα;». Ο συγκεκριμένος αρθρογράφος έχει την πεποίθηση ότι «Το Survivor σαρώνει σε προτίμηση ακόμα και τις χτεσινές ειδήσεις για το χρέος και τη δόση. Αλλά, σ’ αυτό δε φταίει το Survivor». Μια εκτίμησή του συνίσταται στο ότι «Το Survivor σαρώνει γιατί ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού προτιμάει τους ήρωες της οικογένειάς του και της διπλανής πόρτας από τους απατεώνες της δημόσιας ζωής που παριστάνουν τους ήρωες. Και μ’ αυτή την έννοια το Survivor είναι πιο καθαρό απ’ το βρώμικο πολιτικοοικονομικό παιχνίδι. Αποβλακώνει; Το βέβαιο είναι ότι είναι πιο ανώδυνο από την πολιτική και κοινωνική αποβλάκωση που φέρνει το πολιτικό σύστημα». Συνεχίζοντας κακίζει, μεταξύ των άλλων, τους «διανοούμενους» και «ελιτιστές», τους οικτίρει επειδή «Λυσσάνε ενάντια στο Survivor» μια και «Οι Έλληνες έχουν διαλέξει. Είναι με τους μαχητές και όχι με τους μασητές», θεωρώντας έναν συγκεκριμένο παίκτη του Survivor ως «πρότυπο δυνατού, πρωτόγονου αγωνιστή του περασμένου και προπερασμένου αιώνα, για μια κοινωνία που αδυνατεί να συντονιστεί με το σήμερα και να προχωρήσει στο αύριο».

Επομένως, σύμφωνα με τις απόψεις του προαναφερόμενου αρθρογράφου, τις οποίες ο «Δρόμος της Αριστεράς» έσπευσε να προβάλει στους έκπληκτους αναγνώστες του, οι παίκτες του Survivor είναι «μαχητές», «αγωνιστές», «ήρωες της διπλανής πόρτας», γι’ αυτό και τους αντιπαραθέτει στους «μασητές» του «βρώμικου πολιτικοοικονομικού παιχνιδιού» και, στην συνέχεια, εναντιώνεται σε όσους «Λυσσάνε ενάντια στο Survivor» δηλαδή, μεταξύ των άλλων, στους «διανοούμενους» και «ελιτιστές» τους οποίους και χλευάζει. Πρέπει να σημειώσουμε ότι ο «Δρόμος της Αριστεράς» αναδημοσιεύοντας το προαναφερόμενο ολοσέλιδο άρθρο, μένει πιστός στην παράδοσή του να προβάλει τις παραδοξολογίες του συρμού αδιαφορώντας για την αβυσσαλέα προχειρότητά τους που απάδει στα πολιτικά προτάγματα της εφημερίδας και τα ευτελίζει. (Σημείωση: Υπενθυμίζουμε τα σχετικά άρθρα μας 1) Ο ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ Ο…ΠΑΠΑΣ! Και 2) «Αριστερά…ιερά λείψανα» που δημοσιεύτηκαν στην «Νέα Προοπτική» στις 18-10-2014 και στις 6-6-2015, αντίστοιχα. Ίσως μια εκ νέου ανάγνωσή τους να καταδείξει το επίκαιρον και το ουσιαστικώς βάσιμον της σημείωσής μας!).

Βατοπεδινές ιστορίες


Ι

Πρόσφατες, σχετικά, δικαστικές εξελίξεις μας ώθησαν να ανασύρουμε απ’ τα «ερμάρια της μνήμης» μας την ακόλουθη ιστορία την οποία και σπεύδουμε να μοιραστούμε μαζί σας: Το ancient régime (γαλλικό προεπαναστατικό καθεστώς) όδευε προς το τέλος του όταν η κατάληξη μιας δίκης σχετικής με κληρονομιαία περιουσία σκανδάλισε ως και τους ανθρώπους εκείνης της εποχής που ήσαν κορεσμένοι από κάθε λογής σκάνδαλα. Επρόκειτο για τον δέκατο όγδοο (18ο) αιώνα, τότε που κάποιος ηγούμενος μοναστηριού επαίρετο για τον αθεϊσμό του, ο λοχαγός του γαλλικού πυροβολικού Σοντερλό ντε Λακλό δημοσίευσε το διαβόητο μυθιστόρημά του «Οι επικίνδυνες σχέσεις» (Les liaisons dangereuses) και ο Ντιντερό δημοσίευσε το πορνογραφικό μυθιστόρημα του «Αδιάκριτα κοσμήματα» (Les Bijoux indiscrets).[1]  Αυτός ο ίδιος λαμπερός στοχαστής διέκρινε την σεξουαλική προέλευση των ηθικών ιδεών: «Στο βάθος των πιο ευγενών αισθημάτων μας και της πιο εκλεπτυσμένης τρυφερότητας, θα βρεις να υπάρχει και κάτι από αρχίδι» έγγραφε.[2]

Στο όνομα των απελπισμένων μπορούμε ακόμα να ελπίζουμε


Χθες βράδυ στο σινεμά. Όλο πολεμικά έργα, ένα πολύ καλό, έδειχνε ένα πλοίο γεμάτο πρόσφυγες που βομβαρδιζόταν κάπου στη Μεσόγειο. Οι θεατές διασκέδαζαν πολύ με τα πλάνα ενός μεγαλόσωμου, χοντρού ανθρώπου που προσπαθούσε να ξεφύγει κολυμπώντας, ενώ ένα ελικόπτερο τον κυνηγούσε. Πρώτα, τον έβλεπες να τσαλαβουτάει στα νερά σαν δελφίνι, ύστερα, ανάμεσα από τις ριπές των πολυβόλων που έριχναν τα ελικόπτερα, μετά γέμισε τρύπες και η θάλασσα γύρω του κοκκίνισε και βυθίστηκε σαν να μπήκε το νερό από τις τρύπες. Οι θεατές ούρλιαζαν από το γέλια όταν βυθιζόταν.
Τζορτζ Όργουελ, “1984”


Μαζί με τους πρόσφυγες στο πέλαγος πνίγεται αυτό τον καιρό και η ελληνική κοινωνία. Παρά τα παραδείγματα αυθόρμητης αλληλοβοήθειας τον γενικό τόνο δίνει ξανά ο ρατσισμός. Από τις οργανωμένες μπίζνες των κάθε λογής (Μ)ΚΟ ως τις ανοργάνωτες κομπίνες των παραμεθόριων παραγόντων, το αθάνατο επιχειρηματικό δαιμόνιο του Έλληνα θριαμβεύει. Λίγα μέτρα πιο πέρα, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τα hotspots συμπληρώνουν το πλέγμα της “ολοκληρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής”. Μια κοινωνία δέκα εκατομμυρίων με τη μικρότερη πυκνότητα πληθυσμού στην Ευρώπη, αντί να καλοδέχεται τον κυνηγημένο, τον εξοντώνει οικονομικά, τον φυλακίζει, τον εξωθεί σε απεγνωσμένες απόπειρες –ποίος, τάχα, θα έβαζε μικρά παιδιά σε μια σάπια βάρκα αν δεν ήταν απελπισμένος; Ελλάδα και Ευρώπη, σε πλήρη συναντίληψη, διαπραγματεύονται μόνο τις επιμέρους επιβαρύνσεις και τα αντισταθμιστικά ανταλλάγματα. Η αγορά θριαμβεύει επί της ζωής.

Οι Έλληνες που εισηγήθηκαν κάποτε τον ρατσισμό κατασκευάζοντας την εθνική τους ιδιοσυστασία στο όνομα του πας μη Έλλην, σήμερα νιώθουν Ευρωπαίοι όντας ρατσιστές. Το θέαμα των κατατρεγμένων γίνεται φάρμακο στη μιζέρια. Η Δύση ως πληρεξούσιος της ελληνικής ταυτότητας δεν κληρονόμησε μόνο το πνεύμα του υψηλού αλλά και την ιδεολογία της φυλετικής ανωτερότητες, πάνω στην οποία –και δια της αποικιοκρατικής της εφαρμογής– χρηματοδοτήθηκαν τα οικοδομικά της επιτεύγματα. Από τον πόλεμο κατάκτησης ως τη φυσική εξόντωση, από την κοινωνία της αγοράς ως το στρατόπεδο συγκέντρωσης, ο λαμπρός ελληνοδυτικός πολιτισμός σμίλεψε τον πλανήτη με φωτιά και με σίδερο. Η οδύνη αυτού του κόσμου, αυτό που ήταν κάποτε το επώνυμο της διαλεκτικής του δυτικού εκπολιτισμού, η ευαίσθητη αυτοσυνειδησία μιας κοινότητας που οραματίστηκε μια εξισωτική και ελεύθερη κοινωνία, εξοντώθηκε ως επικίνδυνη (εσωτερική) αντιπολίτευση, πνίγηκε στα νερά του Σπρέε, στα οδοφράγματα της Βαρκελώνης, της Βουδαπέστης και του Παρισιού.
Με όρους παγκόσμιου καταμερισμού είμαστε κοινωνία μικροαστών, έθνος μικρομεσαίων και αυτή η μικρομέγαλη ιδιοπροσωπία αντανακλάται στην εθνική ιδεολογία της ατομικής και συλλογικής υποτέλειας. Θέλουμε να παραμείνουμε στην Ευρώπη πάση θυσία, τουτέστιν εν πάση επαιτεία καλοντυμένοι σερβιτόροι στο άθλιο κλαμπ των κραταιών προσδοκώντας ένα ξεροκόμματο: λιγότερο μόχθο, αποχή από τα λερωμένα χέρια της δουλειάς του χειρώνακτα. Είμαστε πολιτισμένοι όσο έχουμε τη δυνατότητα να εκμισθώνουμε ανθρώπους. Η φωτορύπανση της αγοράς μας υποβιβάζει στο σκοτάδι της απόλυτης ετερονομίας εντός του οποίου ο συλλογικός καθρέπτης αχρηστεύεται.

Βλαχοευρωπαίοι της σαχλαμάρας, τσανακογλύφτες της αντιπαροχής και του πανωσηκώματος, υπανάπτυκτοι της ανάπτυξης, μωροφιλόδοξοι αεριτζήδες, διαχρονικά μικρονοϊκοί και εθελόδουλοι. Αδέλφια μου, αλήτες, σκουλικαντέρες. Εδώ στις ακρογιαλιές του Ομήρου, που ο Ελύτης έγινε πια ντεμοντέ, εδώ στο κέντρο μια ωκεάνιας νηνεμίας που προμηνύει τον αφανισμό, εδώ στο φτερό μια κοινωνίας που ίπταται πάνω από τη δυστυχία των άλλων, εδώ στο μεταίχμιο μια εποχής τεράτων, μουλιάζουμε όλοι μαζί. Θα σωθούμε;

Αν μας κληρώνει ακόμα μια ελπίδα, τη χρωστάμε στην ευσπλαχνία των απελπισμένων.

Οι γραβατοφόροι και οι ροπαλοφόροι

[Το παρακάτω εκτενές κείμενο του Πέτρου Πέτκα δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το Γενάρη του 2012 στο περιοδικό ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ εξ αφορμής ενός “διηγήματος” του επίτιμου προέδρου του Αρείου Πάγου. Παίρνοντας αφετηρία από αυτό, το κείμενο μιλάει για την εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008]


Ι
Στα «ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΝΕΑ», τριμηνιαία έκδοση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, (αριθμός φύλλου 118, Ιούλιος, Αύγουστος, Σεπτέμβριος 2011), και στις σελίδες έξι (6) και επτά (7), κάτω απ’ την ένδειξη «Λογοτεχνική στήλη» δημοσιεύεται «διήγημα» του επίτιμου προέδρου του Αρείου Πάγου Βασιλείου Νικόπουλου με τίτλο «το ενσυνείδητο θύμα».
Οφείλουμε, ευθύς εξαρχής, να διευκρινίσουμε τους λόγους της ενασχόλησής μας με το συγκεκριμένο «διήγημα» δηλώνοντας απερίφραστα πως δεν μας ώθησαν σ’ αυτό η αμφίβολη λογοτεχνική αξία του δημοσιεύματος, ούτε τα κοινωνικά, πολιτικά μηνύματα αυτά καθεαυτά που εκπέμπει, κατά τρόπο μάλιστα απροσχημάτιστο, χοντροκομένο, άγαρμπο. Ταυτόσημου περιεχομένου μηνύματα βρίσκει εύκολα οιοσδήποτε αναγνώστης του ημερήσιου τύπου και ο πρώτος τυχών δυστυχής τηλεθεατής του ηλεκτρονικού τύπου, ιδίως της εμπορικής τηλεόρασης, αυτού του φρικτού εργαστάσιου κατασκευής υπηκόων που ειδικεύεται στον χονδροειδή εντυπωσιασμό και στην απουσία κριτικής σκέψης. Η ειδοποιός διαφορά του «διηγήματός» μας αλλού εδράζεται: στην επαγγελματική ιδιότητα του συγγραφέα του και στην ιδιοτυπία του εντύπου που το φιλοξενεί, μάλλον αφειδώλευτα, πρόθυμα, πάντα σε συνδυασμό με το φιλοσοφικό, ιδεολογικό φορτίο των ιδεών και στοχασμών που αυτό («διήγημα») εμπεριέχει. Ας δούμε, λοιπόν, ενδελεχέστερα το «διήγημα» αυτό και, αμέσως μετά, θα καταδειχθεί εναργώς και ο λόγος της προκειμένης ενασχόλησής μας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ και η …Αντιγόνη


Ι

Η επαφή με τα μεγάλα πνεύματα της αρχαίας Ελλάδας ενέπνευσε συχνά αγώνες για πολιτική ελευθερία, σε σημείο που οι αρχές της τσαρικής Ρωσίας, μη μπορώντας να απαγορεύσουν εντελώς τις κλασικές σπουδές, επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν την επαναστατική τους επίδραση περιορίζοντάς τες στο αβλαβές κανάλι της ερμηνείας του κειμένου λίγων επιλεγμένων συγγραφέων, αντί να αφήνουν ελεύθερη την περισσότερο επικίνδυνη διέξοδο της εκπαίδευσης στην αρχαία πολιτική θεωρία.[1] Είχε διαγνώσει, λοιπόν, και ο πρώτος τυχών παράσιτος της τσαρικής Αυλής, ότι οι μεγάλοι τραγικοί ποιητές όπως και οι Σοφιστές αντιπροσώπευαν έναν κίνδυνο για το καθεστώς τους, ότι υπάρχει ένας δεσμός που ενώνει τις πολιτικές και κοινωνικές ιδέες των αρχαίων Ελλήνων με την ελευθερία, ένας δεσμός που δεν θα σπάσει ποτέ. Τα προβλήματα που ετέθησαν τότε, κυρίως, από τους Σοφιστές, δεν έπαψαν ποτέ να είναι επίκαιρα στην ιστορία της ανθρώπινης σκέψης ως τις ημέρες μας. Ακόμη και επαγγελματίες φιλόλογοι συζητούν σήμερα την σύγκρουση ανάμεσα στις σοφιστικές και πλατωνικές απόψεις σε τόνους που αρμόζουν όχι τόσο στην ψυχρή έρευνα όσο σε εμπαθή φατριασμό. Ο Μ. Gigante εκτιμά πως «οι θεωρητικές βάσεις της γενικής θεωρίας για τον νόμο στον εικοστό αιώνα αποτελούν ανακεφαλαίωση των σκέψεων της ελληνικής Σοφιστικής του πέμπτου (5ου ) αιώνα π.Χ».[2]
Τα προβλήματα που ετέθησαν, οι αμφιβολίες που ξύπνησαν, δεν καταλάγιασαν πια ποτέ, περνώντας μέσα από την ευρωπαïκή πνευματική ιστορία ίσαμε σήμερα. Σύμφωνα με τον Ηölderlin, «σ’ εκείνους τους ανθρώπους δόθηκε το προνόμιο να μην ησυχάζουν σε καμιάν θέση».[3] Η δυναστεία των Ρομανώφ εξέλιπεν εδώ και  έναν αιώνα. Τούτο, όμως, δεν σημαίνει ότι εξέλιπαν και οι λαθραίοι συνεχιστές του έργου τους! Το πανελλήνιο πληροφορήθηκε έκπληκτο ότι το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής εισηγήθηκε στην κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα τον εξοβελισμό της διδασκαλίας της Αντιγόνης από την διδακτέα ύλη του Λυκείου. Τούτο το γεγονός, αυτό καθαυτό, έχει την αυτοτελή σημασία και αξία του: ποτέ του δεν επρόκειτο να προτείνει κάτι τέτοιο το πιο πάνω όργανο αν είχε υπόψη του την ρητή, ανυποχώρητη αρνητική θέση της κυβέρνησης. {Το διακήρυξε και το δίδαξε ο Αναξαγόρας: όψις αδήλων τα φαινόμενα. – Αυτά που δεν φαίνονται τα βλέπουμε μέσω αυτών που φαίνονται -}.

Kαθεστώς «αυταρχικής ομαλότητας»

Με αφορμή το παιδί της Πόλας Pούπα
(όπου η «Eθνική Mέριμνα» υποκαθιστά την γονική μέριμνα)


I


Πριν από αρκετά χρόνια, θάτανε στα τέλη του πρώτου μισού της δεκαετίας του 1980, συνέβη το ακόλουθο δυσάρεστο συμβάν: Στην περιφέρεια δικαιοδοσίας ενός νησιωτικού Πρωτοδικείου ένα ανδρόγυνο, που διακρινότανε από χαρακτήρα οργίλο και σκληρό με εντελή ψυχική αποδέσμευση απ’ τον αλλότριο πόνο, προκειμένου να νουθετήσουν το νήπιο ζωηρό αγοράκι τους, το ξεγύμνωσαν και αφού το ακινητοποίησαν ανάσκελα, ζεμάτισαν με καυτό νερό τα γεννητικά όργανα του δύστυχου μικρού προξενώντας του έτσι βαρειά σκοπούμενη σωματική βλάβη. Όταν η πιο πάνω αξιόποινη συμπεριφορά των σαδιστών γονέων περιήλθε εις γνώσιν του αρμόδιου Eισαγγελέα ο τελευταίος άσκησε εναντίον τους την δέουσα ποινική δίωξη, διενεργήθηκε κύρια ανάκριση και οι δράστες γονείς κρατήθηκαν προσωρινά (προφυλακίστηκαν) μέχρι να διεξαχθεί η κατ’ αυτών ποινική δίκη.